Fyrir um 8000 árum varð eldgos sem myndaði eldborgina Búrfell sunnan Garðabæjar og þaðan runnu í því gosi hraunin sem mynda landsvæðin norðan og norðvestan eldstöðvarinnar er nú umlykja bæði hluta Garðabæjar og Hafnarfjarðar.
Í heild sinni nefnast hraunin Búrfellshraun, en eins og þekkt er bera ýmsir hlutar þess sérstök nöfn, svo sem Smyrlabúðarhraun, Gráhelluhraun, Lækjarbotnahraun, Urriðakotshraun, Svínahraun, Flatahraun, Stekkjarhraun, Hafnarfjarðarhraun, Garðahraun, Gálgahraun og Balahraun vestast.
Guðmundur Kjartansson jarðfræðingur rannsakaði Búrfellshraun (1954) og lét aldursgreina sýnishorn tekið við Bala með geislakoli (1973), en síðan hafa ýmsir fjallað um það, nú síðast Árni Hjartarson 2009.
Hann segir fjóra hraunstrauma hafa runnið í gosinu í eftirfarandi aldursröð:
Fyrst rann taumur niður í Straumsvík – hann er nú grafinn undir yngri hraunum (Kapelluhraun) utan smáskækill sem stendur upp úr og nefnist nú Selhraun. Næst rann taumurinn sem merktur er Gráhelluhraun til sjávar í Hafnarfirði. Þá þriðji taumur til sjávar milli Álftaness og Arnarness (Urriðakotshraun, Vífilsstaðahraun, Gálgahraun). Og loks hinn fjórði, smáskækill til suðurs frá Búrfelli og myndaði svonefnda Kringlóttugjá.
Leave A Comment